रसुवा र आसपासका जिल्लाका मान्छे अहिले नदी किनारमा ठूलो चिन्तामा छन्। तिब्बततर्फबाट आएको बाढी भोटेकोशी नदी हुँदै तल्लो तटीय क्षेत्रतर्फ बग्दा रसुवा, नुवाकोट, धादिङ, गोरखा र चितवनका गाउँमा सन्त्रास फैलिएको छ। अनलाइनखबरमा प्रकाशित समाचारअनुसार प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद्को कार्यालयले सरकारले हालसम्म चारवटा काम र तयारी अघि बढाएको जनाएको छ। यो खबरले हामी सबैलाई आफ्ना आफन्त र छिमेकीलाई सम्झाउने, सतर्क रहन भन्ने जिम्मेवारी पनि दिएको छ।
सरकारले अघि बढाएका चारवटा कदम
पहिलो कदम हो—उद्धार र राहत कार्यका लागि तीनवटै सुरक्षा निकायलाई एकैसाथ परिचालन गरिएको छ। नेपाली सेना, सशस्त्र प्रहरी बल र नेपाल प्रहरीलाई मैदानमा खटाइसकिएको छ। दोस्रो, विपद् व्यवस्थापन प्राधिकरण सक्रिय बनाइएको छ, जसले विभिन्न निकायबीचको समन्वयलाई तीव्रता दिने काम गर्छ। तेस्रो, तल्लो तटीय क्षेत्रका बासिन्दालाई तत्काल सुरक्षित स्थानमा सार्न सम्बन्धित प्रमुख जिल्ला अधिकारी (सिडिओ) लाई स्पष्ट निर्देशन दिइसकिएको छ। यसको अर्थ स्थानीय प्रशासनले ढिला नगरीकन मान्छेलाई उच्च स्थानतर्फ सार्नुपर्नेछ। चौथो, सम्भावित उद्धार र राहत कार्यलाई थप गति दिन सबै हेलिकप्टरलाई स्ट्यान्डबाइ अवस्थामा राखिएको छ। पहाडी क्षेत्रमा हेलिकप्टर नै सबैभन्दा छिटो माध्यम भएकाले यो तयारी महत्त्वपूर्ण छ। यी चারवटा कदम एकैपटक अघि बढाइनु भनेको सरकारले विपद्लाई गम्भीरतापूर्वक लिएको स्पष्ट संकेत हो।
प्रभावित जिल्ला र हामीले अपनाउनुपर्ने सतर्कता
भोटेकोशीमा आएको बाढी रसुवा, नुवाकोट, धादिङ, गोरखा र चितवन जिल्ला भई बग्ने भएकाले यी क्षेत्रका नदी किनारका बासिन्दालाई विशेष सतर्कता अपनाउन भनिएको छ। यदि तपाईं वा तपाईंको परिवार यी जिल्लामध्ये कुनैमा बस्नुहुन्छ भने नदीको सतह बढ्दै गएको जानकारी पाउनासाथ उच्च स्थानतर्फ सर्नु सबैभन्दा बुद्धिमानी कदम हुन्छ। घरपालुवा जनावर र अत्यावश्यक सामान पनि पहिले नै सुरक्षित ठाउँमा सार्न सकिन्छ। स्थानीय प्रशासन र छिमेकीसँग निरन्तर सम्पर्कमा रहनु, रेडियो वा विश्वसनीय स्रोतबाट अद्यावधिक जानकारी लिनु अहिलेको परिस्थितिमा सबैभन्दा भरपर्दो उपाय हो। अफवाहमा नपरी विश्वसनीय स्रोतबाट मात्र जानकारी लिनुपर्छ, र आफ्ना छिमेकीलाई पनि सचेत गराउनुपर्छ।
अब के-के हेर्नुपर्छ
सरकारले चार कदम चालेको जनाए पनि मैदानमा कति छिटो पुग्छ, कति प्रभावकारी हुन्छ भन्ने अझै पुष्टि भइसकेको छैन। त्यसैले हरेक परिवारले आफ्नो सुरक्षा योजना आफैं बनाउनु जरुरी छ। बालबच्चा, वृद्धवृद्धा र दीर्घरोगीलाई पहिले नै सुरक्षित ठाउँमा पुर्याउनुपर्छ। झोलामा लत्ताकपडा, औषधि, पानी र मोबाइल चार्जर राख्ने बानी बसाल्नुपर्छ। सिडिओ, प्रहरी प्रशासन र स्थानीय जनप्रतिनिधिसँग सधैँ सम्पर्कमा रहनुहोस्। जबसम्म अवस्था सामान्य हुँदैन, नदी किनारमा नजानु नै उत्तम हो।
Related reading: बाढी र पहिरोको उद्धार: तराई र and विपद व्यवस्थापन: उद्धार कार्यमा आज देखिएका.