हरेक महिना तलब वा आम्दानी हातमा परेपछि केही रकम छुट्याउने बानी बसाल्न खोज्ने नेपाली बचतकर्तासामु प्रायः दुई विकल्प आउँछन्—बैंकमा आवर्ती निक्षेप खोल्ने कि म्युचुअल फन्डमा एसआईपीमार्फत लगानी गर्ने। दुवै योजनामा नियमित रूपमा पैसा राखिन्छ, तर यी एउटै प्रकृतिका साधन होइनन्। एउटा बैंकको निश्चित ब्याजमा टिकेको हुन्छ, अर्को बजारसँग जोडिएको हुन्छ।
यही फरक नबुझी एसआईपीलाई उच्च ब्याज दिने बचत योजना वा आवर्ती निक्षेपलाई लगानीको बजार विकल्प ठान्दा निर्णयमा समस्या आउन सक्छ। मासिक रूपमा रु १,००० जति रकमबाट सुरु गर्न सकिने एसआईपी र बैंक तथा वित्तीय संस्थाले निश्चित अवधिका लागि सञ्चालन गर्ने आवर्ती निक्षेपमध्ये कुन रोज्ने भन्ने कुरा आम्दानी, जोखिम सहने क्षमता, पैसाको उद्देश्य र लगानीको समयावधिसँग जोडिन्छ।
एउटैजस्तो देखिए पनि आधारभूत फरक यही हो
एसआईपी अर्थात् प्रणालीगत लगानी योजना खुलामुखी म्युचुअल फन्डमा नियमित, सामान्यतया मासिक, निश्चित रकम लगानी गर्ने प्रक्रिया हो। यसमा बचतकर्ताले हरेक महिना एउटै रकम फन्डमा जम्मा गर्छन् र त्यसबापत त्यतिबेलाको खुद सम्पत्ति मूल्य अर्थात् एनएभीका आधारमा एकाइ प्राप्त गर्छन्।
आवर्ती निक्षेप भने बैंक वा वित्तीय संस्थामा निश्चित अवधिसम्म हरेक महिना रकम जम्मा गर्ने निक्षेप योजना हो। बैंकले सुरुमै तोकेको ब्याजदरका आधारमा यसमा प्रतिफल गणना हुन्छ। बजार घटबढ हुँदा आरडीमा जम्मा भएको रकमको ब्याजदर परिवर्तन हुँदैन, यद्यपि बैंकको नियम, कर कट्टी, समयअगावै रकम झिक्ने सर्त र अन्य शुल्कले हातमा आउने रकममा असर पार्न सक्छ।
सरल भाषामा भन्दा, एसआईपीमा तपाईंले बजारमा लगानी गरिरहनुभएको हुन्छ भने आवर्ती निक्षेपमा बैंकलाई निश्चित अवधिका लागि पैसा राखिरहनुभएको हुन्छ।
| तुलना गर्ने आधार | एसआईपी | आवर्ती निक्षेप |
|---|---|---|
| लगानीको ठाउँ | खुलामुखी म्युचुअल फन्ड | बैंक वा वित्तीय संस्था |
| प्रतिफलको आधार | फन्डको एनएभी र बजारको प्रदर्शन | पूर्वनिर्धारित ब्याजदर |
| प्रतिफलको निश्चितता | ग्यारेन्टी हुँदैन | दरअनुसार निश्चित हुन्छ |
| बजारको प्रभाव | प्रत्यक्ष रूपमा पर्छ | प्रत्यक्ष प्रभाव पर्दैन |
| जोखिम | बजारसँग सम्बन्धित, तुलनात्मक रूपमा बढी | कम, तर संस्था र सर्त बुझ्नुपर्छ |
| रकम राख्ने तरिका | नियमित रूपमा एकाइ खरिद | नियमित रूपमा निक्षेप जम्मा |
| उपयुक्त समयावधि | प्रायः दीर्घकालीन लक्ष्य | छोटोदेखि मध्यम अवधिको निश्चित लक्ष्य |
| प्रमुख लाभ | वृद्धि र चक्रवृद्धिको सम्भावना | पूँजीको स्थिरता र अनुमान गर्न सजिलो प्रतिफल |
यस तालिकाले एउटा कुरा प्रस्ट देखाउँछ—एसआईपी र आवर्ती निक्षेपबीचको फरक केवल ब्याजदरमा छैन। दुवैको जोखिम, प्रतिफलको ढाँचा, पैसा निकाल्ने सहजता र लगानीकर्ताले लिनुपर्ने जिम्मेवारीसमेत अलग छन्।
एसआईपीमा पैसा राख्नु भनेको बजारको उतारचढाव स्वीकार गर्दै भविष्यको वृद्धिमा सहभागी हुनु हो; आवर्ती निक्षेपमा पैसा राख्नु भनेको निश्चित प्रतिफलका लागि स्थिर बाटो रोज्नु हो।
एसआईपीले कसरी काम गर्छ?
एसआईपीमा लगानीकर्ताले हरेक महिना तोकिएको रकम म्युचुअल फन्डमा लगानी गर्छन्। उदाहरणका लागि, कुनै व्यक्तिले मासिक रु १,००० लगानी गर्ने निर्णय गर्यो भने त्यो रकमबाट सम्बन्धित दिनको एनएभीअनुसार फन्डका एकाइ खरिद हुन्छन्।
एनएभी कम भएको महिनामा त्यही रकमले धेरै एकाइ खरिद हुन्छन्। एनएभी बढेको महिनामा भने कम एकाइ प्राप्त हुन्छन्। बजारको मूल्य सधैं एउटै नहुने भएकाले नियमित लगानीले विभिन्न मूल्यमा एकाइ खरिद गर्ने अवसर दिन्छ। यही प्रक्रियालाई रुपैयाँको लागत औसत भनिन्छ।
यसको अर्थ बजार घट्दा एसआईपी लगानीकर्ताका लागि तत्काल घाटा हुँदैन भन्ने होइन। एकाइको बजार मूल्य घटेमा लगानीको मूल्य कागजमा कम देखिन सक्छ। तर नियमित लगानी जारी रहँदा कम मूल्यमा थप एकाइ खरिद हुने सम्भावना हुन्छ। बजार पुनः बढेमा ती एकाइको मूल्य पनि बढ्न सक्छ। यसको नतिजा छोटो अवधिको उतारचढावभन्दा लगानीको अवधि, फन्डको संरचना र बजारको समग्र प्रदर्शनमा निर्भर हुन्छ।
एसआईपीमा अर्को महत्वपूर्ण पक्ष चक्रवृद्धिको सम्भावना हो। लगानीबाट प्राप्त आम्दानी पुनः लगानी हुँदै जाँदा समयसँगै त्यसले थप आम्दानी सिर्जना गर्न सक्छ। तर चक्रवृद्धि आफैंमा निश्चित नाफाको प्रतिज्ञा होइन। बजारमा गिरावट आउन सक्छ, फन्डको प्रतिफल फरक हुन सक्छ र लगानीकर्ताले बीचमै पैसा निकाल्दा दीर्घकालीन लाभको सम्भावना घट्न सक्छ।
नेपालमा एसआईपी सुरु गर्दा न्यूनतम लगानी सामान्यतया रु १,००० बाट सुरु हुने व्यवस्था भेटिन्छ। तर हरेक म्युचुअल फन्डको नियम एउटै नहुन सक्छ। लगानी गर्नुअघि फन्डको विवरण, शुल्क, एकाइ खरिदको प्रक्रिया, रकम कट्टी हुने मिति र रकम फिर्ता लिने नियम बुझ्नु आवश्यक हुन्छ।
एसआईपी कसका लागि उपयोगी हुन सक्छ?
एसआईपीले तत्काल ठूलो रकम जम्मा गर्न नसक्ने तर प्रत्येक महिना केही रकम छुट्याउन सक्ने व्यक्तिलाई नियमित लगानीको अनुशासन दिन्छ। तलब खाने कर्मचारी, स्वरोजगार व्यक्ति, साना व्यवसायी वा भविष्यका लागि लामो समय बचत गर्न चाहने परिवारका सदस्यले यसलाई आफ्नो योजनामा राख्न सक्छन्।
तर एसआईपी रोज्दा यी अवस्थालाई पनि ध्यान दिनुपर्छ—
- पाँच वर्ष वा त्यसभन्दा लामो अवधिसम्म रकम नछोई राख्न सक्ने अवस्था छ भने बजारको उतारचढाव सामना गर्न केही सहज हुन्छ।
- लगानीको मूल्य केही समय घट्दा आत्तिएर योजना बन्द गर्ने बानी छ भने एसआईपी उपयुक्त नहुन सक्छ।
- आकस्मिक खर्चका लागि छुट्टै रकम छैन भने सबै बचत एसआईपीमा राख्नु व्यवहारिक हुँदैन।
- फन्डको विगतको प्रदर्शन हेर्नु उपयोगी भए पनि विगतको प्रतिफल भविष्यमा दोहोरिन्छ भन्ने ग्यारेन्टी हुँदैन।
- बजारमा लगानी हुने भएकाले निश्चित ब्याज वा निश्चित नाफाको अपेक्षा राख्नु हुँदैन।
एसआईपीलाई बैंकको मासिक बचतजस्तो बुझ्दा सबैभन्दा ठूलो भ्रम यहीँबाट सुरु हुन्छ। बैंक खातामा देखिने मूलधन र ब्याजको हिसाबजस्तो एसआईपीको मूल्य हरेक दिन स्थिर हुँदैन। एकाइको संख्या क्रमशः बढ्न सक्छ, तर त्यसको बजार मूल्य भने घटबढ भइरहन्छ।
आवर्ती निक्षेपमा के पाइन्छ?
आवर्ती निक्षेपमा बचतकर्ताले निश्चित रकम हरेक महिना बैंक वा वित्तीय संस्थामा जम्मा गर्छन्। अवधि पूरा भएपछि जम्मा गरिएको मूलधनसँगै पूर्वनिर्धारित ब्याज प्राप्त हुन्छ। आरडीको अवधि ६ महिनादेखि १० वर्षसम्म हुन सक्छ, यद्यपि सबै संस्थाले सबै अवधि उपलब्ध गराउँछन् भन्ने हुँदैन।
आरडीको मुख्य आकर्षण यसको पूर्वानुमान गर्न सकिने प्रकृति हो। खाता खोल्दा नै ब्याजदर, मासिक जम्मा गर्नुपर्ने रकम, अवधि र परिपक्वतापछि प्राप्त हुने रकमबारे जानकारी दिइन्छ। बजारको दैनिक उतारचढावले आरडीको ब्याजमा प्रत्यक्ष असर गर्दैन। त्यसैले निश्चित समयमा निश्चित रकम चाहिने व्यक्तिका लागि यो सजिलो विकल्प बन्न सक्छ।
छोराछोरीको विद्यालय शुल्क, घरको मर्मत, सवारीसाधन खरिद, चाडपर्वको खर्च वा केही वर्षपछि आवश्यक पर्ने रकमका लागि आरडी उपयोगी हुन सक्छ। यसमा लगानीकर्ताले बजारको मूल्य हेरेर प्रत्येक दिन निर्णय लिनुपर्दैन। बैंकमा स्वचालित रूपमा रकम काटिने व्यवस्था मिलाउन सके नियमित बचतको अनुशासन पनि बस्छ।
तर आरडीको स्थिरतासँगै यसको सीमा पनि छ। ब्याजदर सुरुमै तोकिएपछि बजारमा ब्याजदर बढे पनि पुरानो आरडीमा सोहीअनुसार प्रतिफल बढ्दैन। लामो अवधिमा महँगी बढ्दा निश्चित ब्याजबाट प्राप्त वास्तविक लाभ कम हुन सक्छ। त्यसैले आरडीमा रकम सुरक्षित देखिए पनि पैसाको क्रयशक्ति कति जोगिन्छ भन्ने प्रश्न पनि सँगसँगै आउँछ।
आरडी खोल्नुअघि बैंकको ब्याजदर मात्र हेरेर पुग्दैन। रकम समयअगावै झिक्दा के हुन्छ, किस्ता छुटेमा कस्तो नियम लाग्छ, ब्याजमा कर कट्टी हुन्छ कि हुँदैन, परिपक्वतापछि रकम खातामा कसरी आउँछ र संस्थाले कस्ता सर्त राखेको छ भन्ने बुझ्नुपर्छ।
जोखिम र प्रतिफलको प्रश्नमा निर्णय कसरी गर्ने?
एसआईपी र आरडीमध्ये कुनले बढी प्रतिफल दिन्छ भन्ने प्रश्न धेरै सुनिन्छ। यसको सीधा उत्तर हुँदैन। आरडीको ब्याजदर पूर्वनिर्धारित हुने भएकाले परिपक्वतामा कति रकम आउँछ भन्ने अनुमान गर्न सकिन्छ। एसआईपीको प्रतिफल भने बजारको प्रदर्शन र एनएभीमा आधारित हुने भएकाले निश्चित रूपमा पहिल्यै भन्न सकिँदैन।
दीर्घकालमा बजारसँग जोडिएको लगानीमा उच्च वृद्धि सम्भावना हुन सक्छ, तर त्यससँगै मूल्य घट्ने जोखिम पनि हुन्छ। आरडीमा जोखिम तुलनात्मक रूपमा कम हुन्छ, तर प्रतिफल बैंकले तोकेको ब्याजदरमा सीमित हुन्छ। यहाँ ‘कम जोखिम’ भन्नाले कुनै पनि अवस्थामा जोखिम शून्य हुन्छ भन्ने बुझ्नु हुँदैन। संस्थाको विश्वसनीयता, निक्षेपसम्बन्धी नियम र रकम झिक्ने सर्तलाई पनि हेर्नुपर्छ।
निर्णय गर्दा निम्न चार प्रश्नले धेरै कुरा स्पष्ट पार्छन्।
1. यो रकम कहिले चाहिन्छ?
केही महिनापछि वा एक–दुई वर्षभित्रै आवश्यक पर्ने पैसा बजारमा राख्दा मूल्य घटेको समयमा निकाल्नुपर्ने अवस्था आउन सक्छ। त्यस्तो रकमका लागि निश्चित अवधिको आरडी बढी मिल्दो हुन सक्छ। लामो समय नछुने रकममा भने एसआईपीबारे सोच्न सकिन्छ।
2. मूल्य घट्दा तपाईंको व्यवहार कस्तो हुन्छ?
बजार घट्दा लगानीको मूल्य कम देखिए पनि योजना जारी राख्न सकिन्छ भने एसआईपीको प्रकृति बुझिएको मानिन्छ। हरेक गिरावटमा रकम निकाल्ने हो भने बजारमा आधारित लगानीले तनाव बढाउन सक्छ।
3. तपाईंको आकस्मिक कोष तयार छ?
बिरामी, रोजगारीमा अवरोध, व्यवसायमा घाटा वा घरायसी आपत्कालमा तुरुन्त चाहिने रकम छुट्टै राखिएको छैन भने दीर्घकालीन लगानी सुरु गर्नु अघि तरल बचत बनाउनु उपयुक्त हुन्छ।
4. मासिक किस्ता नियमित राख्न सकिन्छ?
एसआईपी र आरडी दुवैमा नियमितता महत्वपूर्ण छ। आम्दानी अनिश्चित छ भने ठूलो मासिक प्रतिबद्धता गर्नुको सट्टा आफूले निरन्तर धान्न सक्ने सानो रकमबाट सुरु गर्नु राम्रो हुन्छ।
बजारको जोखिम सहन नसक्ने पैसालाई उच्च प्रतिफलको आशामा बजारमा पठाउनु र दीर्घकालीन वृद्धिको सम्भावना भएको सबै पैसा स्थिर ब्याजमा थन्क्याउनु—दुवै अतिवादी निर्णय हुन सक्छन्।
एउटै परिवारमा दुवै विकल्पको ठाउँ हुन सक्छ
एसआईपी र आरडीमध्ये एउटा रोजेपछि अर्को पूर्ण रूपमा अस्वीकार गर्नुपर्छ भन्ने छैन। परिवारको आर्थिक योजनामा दुवैको अलग भूमिका हुन सक्छ। तत्काल चाहिने र निश्चित मितिमा खर्च हुने पैसालाई आरडीमा राख्न सकिन्छ भने लामो अवधिको लक्ष्यका लागि एसआईपीमा नियमित लगानी गर्न सकिन्छ।
उदाहरणका लागि, कुनै परिवारले तीन वर्षपछि घरको छानो मर्मत गर्नुपर्नेछ भने त्यसका लागि छुट्याइएको रकममा बजारको ठूलो जोखिम लिन नचाहन सक्छ। त्यही परिवारले बच्चाको उच्च शिक्षा वा दीर्घकालीन सम्पत्ति निर्माणका लागि भने लामो समयको एसआईपी सुरु गर्न सक्छ। यहाँ उद्देश्य अलग भएकाले साधन पनि अलग हुन सक्छ।
यसरी छुट्याउँदा निर्णय भावनामा होइन, पैसाको कामका आधारमा हुन्छ।
- आपत्कालीन खर्च: सजिलै निकाल्न सकिने बचत वा तरल साधन।
- निश्चित मितिको खर्च: पूर्वनिर्धारित ब्याज र अवधिको आरडी।
- लामो अवधिको सम्पत्ति निर्माण: बजारसँग सम्बन्धित एसआईपी।
- नियमित आम्दानी हुने व्यक्ति: मासिक एसआईपी वा आरडी किस्ता।
- अनियमित आम्दानी हुने व्यक्ति: पहिले स्थिर नगद सञ्चिति, त्यसपछि लचिलो लगानी योजना।
यद्यपि एसआईपीलाई आपत्कालीन कोषको विकल्प बनाउन मिल्दैन। फन्डबाट रकम निकाल्न सकिए पनि बजार घटेको समयमा बेच्नुपर्दा लगानीकर्ताले अपेक्षा गरेभन्दा कम रकम हात पर्न सक्छ। त्यसैगरी, आरडीलाई दीर्घकालीन वृद्धिको एकमात्र साधन बनाउँदा महँगी र ब्याजदरको सीमालाई बेवास्ता हुन सक्छ।
एसआईपी रोज्दा फन्डको नामभन्दा प्रक्रिया बुझ्नुहोस्
नेपालमा म्युचुअल फन्डको एसआईपी रोज्दा विज्ञापनमा देखिने विगतको प्रतिफलले मात्र निर्णय गर्नु उचित हुँदैन। फन्डको लगानी नीति, खर्च अनुपात, व्यवस्थापन शुल्क, एकाइ खरिद र बिक्रीको नियम, न्यूनतम मासिक रकम तथा आवेदन प्रक्रिया हेर्नुपर्छ।
खुलामुखी फन्ड भएकाले लगानीकर्ताले सामान्यतया एनएभीअनुसार एकाइ खरिद गर्छन्। तर एकाइ बेचेर पैसा फिर्ता लिन कति समय लाग्छ, कुनै निकास शुल्क छ कि छैन, आवेदन कहाँबाट गर्ने र नियमित किस्ता रोक्दा खाता वा एकाइमा कस्तो असर पर्छ भन्ने विषय फन्डअनुसार फरक हुन सक्छ।
एसआईपी सुरु गरेपछि हरेक महिना मूल्य बढेको वा घटेको हेरेर निर्णय बदल्नु आवश्यक हुँदैन। बरु आफ्नो लक्ष्य, समयावधि र मासिक क्षमताअनुसार योजना बनाउनु उपयुक्त हुन्छ। बजार बढेको बेला धेरै उत्साहित हुने र घटेको बेला सबै बेच्ने व्यवहारले नियमित लगानीको उद्देश्य कमजोर बनाउँछ।
यसको अर्थ फन्डको समीक्षा नै गर्नु हुँदैन भन्ने होइन। व्यवस्थापनमा ठूलो परिवर्तन, लगानी नीतिमा बदलाव, शुल्कको संरचना वा व्यक्तिगत आर्थिक अवस्थाको परिवर्तन आएमा समीक्षा गर्नुपर्छ। तर समीक्षा र आवेगमा योजना बन्द गर्नु अलग कुरा हुन्।
आरडी खोल्दा ब्याजदरभन्दा बाहिरका सर्त पनि पढ्नुपर्छ
आवर्ती निक्षेपको निर्णयमा ब्याजदर महत्वपूर्ण हुन्छ, तर त्यही एउटा अंकले पूरा तस्वीर देखाउँदैन। बैंकले तोकेको दर, ब्याज गणना गर्ने तरिका, परिपक्वतापछि रकम पाउने समय, किस्ता ढिलो वा छुट्दा लाग्ने नियम र समयअगावै रकम निकाल्दा हुने असर बुझेर मात्र खाता खोल्नुपर्छ।
आरडीको अवधि ६ महिनादेखि १० वर्षसम्म हुन सक्ने भएकाले उद्देश्यसँग नमिल्ने अवधि रोज्दा समस्या आउन सक्छ। केही महिनापछि चाहिने रकमलाई धेरै लामो अवधिमा बाँध्दा आपत्कालमा पैसा निकाल्नुपर्ने हुन सक्छ। अर्कोतर्फ, लामो समयका लक्ष्यका लागि अत्यन्त छोटो अवधिको आरडी बारम्बार नवीकरण गर्दा ब्याजदर परिवर्तनको जोखिम आउन सक्छ।
बैंक तथा वित्तीय संस्थाबीच ब्याजदर फरक हुन सक्छ। तर उच्च दर देखेर मात्र संस्था रोज्नु पर्याप्त हुँदैन। खाता सञ्चालनको सहजता, डिजिटल सेवा, रकम भुक्तानीको प्रक्रिया र ग्राहकले बुझ्नुपर्ने सर्त पनि निर्णयको हिस्सा हुन्। तत्कालको औसत आरडी ब्याजदर सबै बैंकका लागि एउटै हुँदैन, त्यसैले कुनै एक दरलाई सम्पूर्ण बजारको दरका रूपमा बुझ्नु ठीक हुँदैन।
कर, तरलता र अनुशासनलाई बेवास्ता नगर्नुहोस्
बचत वा लगानीबाट प्राप्त प्रतिफललाई कागजमा हेर्दा आकर्षक देखिए पनि कर कट्टी, शुल्क र मुद्रास्फीतिले वास्तविक लाभमा फरक पार्न सक्छ। आरडीमा प्राप्त ब्याजबाट लागू नियमअनुसार कर कट्टी हुन सक्छ। एसआईपीमा पनि फन्डको शुल्क र एकाइ बिक्रीसँग सम्बन्धित व्यवस्था बुझ्नुपर्छ।
तरलता अर्थात् आवश्यक पर्दा पैसा निकाल्न सकिने क्षमता अर्को महत्वपूर्ण विषय हो। आरडीको पैसा तोकिएको अवधिसम्म राख्दा राम्रो प्रतिफल मिल्ने संरचना हुन्छ, तर समयअगावै झिक्दा ब्याजमा असर पर्न सक्छ। एसआईपीमा एकाइ बिक्रीको प्रक्रिया भए पनि बजार मूल्य घटेको समयमा बिक्री गर्दा लगानीको मूल्य कम हुन सक्छ।
नियमित लगानीको अनुशासन बनाउन चाहने व्यक्तिले आफ्नो मासिक आम्दानीलाई तीन भागमा सोच्न सक्छ—दैनिक जीवनका खर्च, आकस्मिक आवश्यकताका लागि बचत र भविष्यको लक्ष्यका लागि लगानी। यी तीनवटै कामका लागि एउटै खातामा भर पर्दा पैसाको उद्देश्य हराउन सक्छ।
मासिक रकम निर्धारण गर्दा आफ्नो आम्दानी राम्रो भएको महिनालाई मात्र आधार बनाउनु हुँदैन। कमजोर आम्दानी भएको महिनामा पनि निरन्तर राख्न सकिने रकम रोज्नुपर्छ। सानो रकमबाट सुरु गरेर पछि आम्दानी बढेअनुसार थप्नु, सुरुमा ठूलो रकम तोकेर केही महिनामै रोक्नु भन्दा व्यवहारिक हुन्छ।
अन्तिम निर्णय लक्ष्यले गराउँछ, प्रचारले होइन
एसआईपी र आवर्ती निक्षेपमध्ये कुन राम्रो भन्ने प्रश्नको उत्तर सबै बचतकर्ताका लागि एउटै हुँदैन। सुरक्षित र अनुमान गर्न सजिलो प्रतिफल चाहिने, निश्चित समयमा रकम आवश्यक पर्ने तथा बजारको उतारचढाव मन नपराउने व्यक्तिका लागि आरडी सहज विकल्प हुन सक्छ। लामो अवधिमा नियमित रूपमा लगानी गर्न सक्ने, मूल्य घटबढ स्वीकार गर्ने र बजारसँग जोडिएको वृद्धिको सम्भावना खोज्ने व्यक्तिले एसआईपीबारे विचार गर्न सक्छ।
तर कुनै पनि योजनामा सम्पूर्ण बचत राख्नुअघि आफ्नो आर्थिक आधार बलियो बनाउनुपर्छ। आकस्मिक खर्चको व्यवस्था, ऋणको भार, आम्दानीको स्थिरता र लगानीको उद्देश्य स्पष्ट नभई केवल अरूले कमाए भन्ने सुनेर एसआईपी सुरु गर्नु वा बैंकमा ब्याजदर आकर्षक देखेर लामो आरडी खोल्नु दुवै अधुरो निर्णय हुन्।
सबैभन्दा व्यावहारिक बाटो भनेको पैसालाई उसको कामअनुसार छुट्याउनु हो। नजिकको आवश्यकताका लागि स्थिरता, टाढाको लक्ष्यका लागि वृद्धि र बीचको अवधिका लागि आफूले धान्न सक्ने मिश्रित योजना। एसआईपीले बजारको सम्भावना देखाउँछ, आरडीले निश्चितताको आधार दिन्छ। बचतकर्ताले रोज्नुपर्ने कुरा केवल एउटा उत्पादन होइन, आफ्नो जीवनको आर्थिक समयतालिकासँग मिल्ने संयोजन हो।
Related reading: मुद्दती निक्षेप र ऋणपत्र: बढी ब्याज and सञ्चय कोष र नागरिक लगानी कोष.